تحلیل تاریخیِ مهمترین منابع تاثیرگذار در علوم قرآن قرن پنجم
Authors
Abstract:
برای جریانشناسی علمیِ منابع علومقرآن، نگارش منظمی که عوامل موثر بر تطورِ منابع مهم را با تحلیل تاریخی بیان کند، موجود نیست. پژوهش حاضر، کیفی بوده و با روش اسنادی و رویکرد تفسیری و تحلیل تاریخی و تکنیک قیاسی، نحوه «تاثیرگذاریِ مهمترین نگارشهای علومقرآن قرن5» را بیان کردهاست. جریانسازی نظرات سیدمرتضی در مباحث مهمی چون صرفه و متشابه، و تأثیرگذاری آثارش در نگارش بزرگانی چون شیخطوسی، طبرسی و فخررازی قابلتوجه است. موضوعات علومقرآن در 67تکنگاری مکیبنابیطالب بسیار تاثیرگذار بوده که «قرائت» بالاترین رتبه را داراست. 29 تکنگاری دانی با تاکید بر «التیسیر»، تاثیرِ نظرات علومقرآن وی را میافزاید. مباحث علومقرآن در تبیان طوسی، قابلتامل است ولی تاثیرگذاریِ آن به حدّ آثار استادش سیدمرتضی نمیرسد. ضریبتأثیر اسبابالنزول واحدینیشابوری متوسط است. اما جریانسازیِ آثار جرجانی با نظریه نظم و ابتکار وی، مبحث اعجاز را ارتقا دادهاست. همچنین تاثیرگذاری غزالی به نگرش فلسفی او در پردازشِ مباحث علومقرآن بازمیگردد. یافته این تحقیق نشان میدهد تکامل و توسعهی علومقرآن قرن5، بهدلیلِ نوآوری و خلاقیتِ نویسندگان این دوره است. پیامد آن، ترکیب، بازسازی، تعمیق و گسترش علومِ اعجاز، صرفه، محکم و متشابه، قرائت و سبب نزول بوده که در قرون قبل فقط حاصلِ دادههای روایی است. رهاوردِ فهم این مطلب، تکمیل سرفصل دروس دانشگاهیِ رشته علومقرآن برای دانستن عوامل مؤثر بر تطور و فراز و نشیبهای منابع مهم میشود. ضمن آنکه با روندی منظم، دانش و بینش کمّی و کیفی دانشپژوهان این رشته را در فهمِ «تاریخ منابع علومقرآن» ارتقا میدهد.
similar resources
گونهشناسی منابع تاریخی در قرآن کریم
گونهشناسی منابع تاریخی در قرآن کریم[1] علی بیات* سید روحالله پرهیزکاری** چکیده به میزان تنوع و تعدد منابع و آثار تاریخی به جای مانده از رویدادهای گذشتۀ تاریخی، امکان بازشناسی رویدادها و نیز تبیین تغییرات و تحولات آنها فراهم میآید. به طورکلی منابع تاریخی بر مبنای تولید در سیر زمانی تاریخ حیات بشری به ترتیب به پنج نوع: باستانشناسی، تصویری ـ ترسیمی، شفاهی، اسناد (به معنای خاص) و کتابی تقسیم م...
full textتاریخ ادبیات در تاریخ (مطالعة موردی: منابع تاریخی قرن دهم)
مسئلة مقاله، جستوجوی اطلاعات تاریخ ادبیاتی در منابع تاریخی است. نویسندگان کتابهای تاریخ ادبیات غالباً تذکرهها را به عنوان منبع اصلی خود قرار میدهند، حال آنکه کتابهای تاریخی، به اعتبار موضوعشان و نیز ارتباط مستقیم نویسندگانشان با نهاد قدرت باید به عنوان یکی از منابع درنظرگرفته شوند. مقاله نشان میدهد که برخی چهرههای ادبی که در منابع تذکرهای از قلم افتادهاند، در منابع تاریخی ب...
full textتاریخ ادبیات در تاریخ (مطالعه موردی: منابع تاریخی قرن دهم)
مسئله مقاله، جست وجوی اطلاعات تاریخ ادبیاتی در منابع تاریخی است. نویسندگان کتاب های تاریخ ادبیات غالباً تذکره ها را به عنوان منبع اصلی خود قرار می دهند، حال آنکه کتاب های تاریخی، به اعتبار موضوع شان و نیز ارتباط مستقیم نویسندگان شان با نهاد قدرت باید به عنوان یکی از منابع درنظرگرفته شوند. مقاله نشان می دهد که برخی چهره های ادبی که در منابع تذکره ای از قلم افتاده اند، در منابع تاریخی به عنوان شاع...
full textنقش مهاجرت و رحلههای علمی در توسعه علوم در اندلس تا پایان قرن پنجم هجری
اندلس یکی از مراکز مهم علوم اسلامی به شمار میرود که طی چندین قرن شاهد رشد فزایندۀ برخی علوم و ظهور دانشمندان و تألیفات فراوان بود. زمینۀ اصلی این شکوفایی علمی را انتقال مبانی این علوم از بلاد شرقی اسلامی به این سرزمین فراهم ساخت. دانشمندانی که تحت تأثیر عوامل مختلف به اندلس میرفتند یا اندلسیانی که برای تحصیل به شرق سفر میکردند عامل این انتقال و برقرار کنندۀ روابط علمی اندلس با سرزمین های شرق...
full textتاریخ ادبیات در تاریخ (مطالعة موردی: منابع تاریخی قرن دهم)
مسئلة مقاله، جست وجوی اطلاعات تاریخ ادبیاتی در منابع تاریخی است. نویسندگان کتاب های تاریخ ادبیات غالباً تذکره ها را به عنوان منبع اصلی خود قرار می دهند، حال آنکه کتاب های تاریخی، به اعتبار موضوع شان و نیز ارتباط مستقیم نویسندگان شان با نهاد قدرت باید به عنوان یکی از منابع درنظرگرفته شوند. مقاله نشان می دهد که برخی چهره های ادبی که در منابع تذکره ای از قلم افتاده اند، در منابع تاریخی به عنوان شاع...
full textبررسی ساختار و صفحهآرایی صفحات افتتاح نسخ قرآن مجید از قرن پنجم تا دوازدهم هجری
پیشرفت و تکامل هنرهای کتابآرایی مرهون جایگاه والای کتاب آسمانی قرآن و اعتبار آن نزد مسلمانان است. پس از ورود اسلام به ایران، کتابت و تزیین صفحات قرآن اهمیت ویژهای یافت و غنیترین تزیینات و تناسبات در فتح باب قرآنها ظاهر شد. صفحهآرایی یکی از هنرهای وابسته و شاخص کتابآرایی و قرآننگاری است که میان عناصر صفحه روابط متناسبی برقرار میکند. در این پژوهش اصول صفحهآرایی صفحات افتتاح قرآنها در طو...
full textMy Resources
Journal title
volume 11 issue 41
pages 117- 150
publication date 2020-08-22
By following a journal you will be notified via email when a new issue of this journal is published.
Keywords
Hosted on Doprax cloud platform doprax.com
copyright © 2015-2023